Hoe vaak moeten we een risicobeoordeling doen?

Volledige beoordeling jaarlijks, met kwartaalreviews en updates na significante wijzigingen (nieuwe systemen, nieuwe dreigingen, incidenten). De eerste beoordeling duurt 2-3 dagen; reviews duren 2-4 uur.

Hebben we externe hulp nodig voor risicobeoordeling?

De meeste KMO's kunnen basale risicobeoordelingen intern doen met sjablonen. Externe hulp is waardevol voor initiële beoordelingen in complexe omgevingen of gereguleerde sectoren, maar doorlopende beoordelingen kunnen intern zijn.

Hoe gedetailleerd moet het risicoregister zijn?

Begin met 10-20 kernrisico's. Je kunt later meer toevoegen. Een 200-risico register dat niemand onderhoudt is slechter dan een 15-risico register dat actief beheerd wordt.

Wie moet betrokken zijn bij risicobeoordeling?

Minimaal: IT-lead, financiën/operaties vertegenwoordiger, en iemand van management. Voor volledige dekking, betrek vertegenwoordigers van elke belangrijke bedrijfsfunctie.

Hoe kwantificeren we risico in euro's?

Voor KMO's is kwalitatieve beoordeling (Hoog/Midden/Laag) meestal voldoende. Als je cijfers nodig hebt: schat worst-case kosten (downtime × dagelijkse omzet + herstelkosten + boetes) en vermenigvuldig met geschatte kans.

Hoe Voer Je een Cybersecurity Risicobeoordeling Uit

Waarom Je een Risicobeoordeling Nodig Hebt

Een risicobeoordeling is niet alleen papierwerk. Het is essentieel omdat:

NIS2-vereiste

Risicogebaseerde beveiligingsaanpak is verplicht voor compliance

Budget prioritering

Geef geld uit waar het daadwerkelijk risico vermindert

Management communicatie

Vertaal technische risico's naar zakelijke taal

Verzekeringseisen

Veel cyberpolissen vereisen gedocumenteerde risicobeoordelingen

Audit-gereedheid

Toont zorgvuldigheid aan auditors en toezichthouders

Focus beperkte middelen

KMO's kunnen niet alles doen - weet wat het meest uitmaakt

Het 5-Stappen Risicobeoordelingsproces

Volg dit praktische proces ontworpen voor KMO's zonder dedicated risicoteams:

Stap 1: Identificeer Je Assets

Wat moet je beschermen? Begin met je "kroonjuwelen":

Klantdata (namen, adressen, financiële info)
Financiële systemen (bankieren, betalingen, boekhouding)
Intellectueel eigendom (ontwerpen, code, formules)
Productiesystemen (bij productie)
Werknemersdata (HR-dossiers, payroll)
Communicatiesystemen (e-mail, bestandsdeling)
Website en online aanwezigheid

Tip: Probeer niet alles op te sommen. Focus op wat het meest pijn zou doen als het verloren, gestolen of onbeschikbaar zou zijn.

Stap 2: Identificeer Dreigingen

Wat kan er misgaan? Veelvoorkomende dreigingen voor Belgische KMO's:

Ransomware-aanval (versleutelt je data)
Phishing (verleidt medewerkers om toegang te geven)
Datalek (klantdata gestolen)
Business email compromise (valse facturen)
Insider threat (kwaadwillende of fout van medewerker)
Systeemstoring (hardware/software crash)
Supply chain-aanval (gecompromitteerde leverancier)

Tip: Focus op realistische dreigingen. Een nation-state aanval is onwaarschijnlijk voor de meeste KMO's; ransomware niet.

Stap 3: Beoordeel Waarschijnlijkheid

Hoe waarschijnlijk is elke dreiging? Gebruik een eenvoudige 3-niveau schaal:

Hoog: Verwacht voor te komen, of is eerder gebeurd
Midden: Zou redelijkerwijs kunnen voorkomen in komende 1-2 jaar
Laag: Onwaarschijnlijk maar mogelijk

Tip: Overweeg je sector, grootte en huidige beveiligingshouding. Zorg en financiën hebben meer aanvallen.

Stap 4: Beoordeel Impact

Hoe erg zou het zijn? Overweeg meerdere dimensies:

Financieel: Directe kosten, boetes, gederfde omzet
Operationeel: Downtime, productiviteitsverlies
Reputatie: Klantvertrouwen, media-aandacht
Juridisch: GDPR-boetes, rechtszaken, regelgevingsactie
Veiligheid: Voor productie/zorg

Tip: Denk in concrete termen: "3 dagen downtime kost €50.000" is duidelijker dan "significante impact".

Stap 5: Bereken & Prioriteer Risico

Combineer waarschijnlijkheid en impact om te prioriteren:

Hoge waarschijnlijkheid + Hoge impact = Kritiek (direct aanpakken)
Hoge waarschijnlijkheid + Midden impact = Hoog (snel aanpakken)
Midden waarschijnlijkheid + Hoge impact = Hoog (snel aanpakken)
Midden + Midden = Midden (plan om aan te pakken)
Laag + Laag = Laag (accepteren of monitoren)

Tip: Maak een risicoregister om alle geïdentificeerde risico's en hun status te volgen.

Eenvoudige Risicomatrix

Gebruik deze 3x3 matrix om risico's te visualiseren en prioriteren:

Waarschijnlijkheid / Impact	Laag	Midden	Hoog
Hoog	Midden	Hoog	Kritiek
Midden	Laag	Midden	Hoog
Laag	Laag	Laag	Midden

Risicobehandelopties

Kies voor elk geïdentificeerd risico een van vier reacties:

Mitigeren

Verminder het risico met beveiligingscontroles

Example: Installeer MFA om account-overname risico te verminderen

Overdragen

Verschuif risico naar een andere partij

Example: Koop cyberverzekering, gebruik cloudprovider met SLA

Accepteren

Erken en leef met het risico

Example: Accepteer risico van kleine website-defacement als preventiekosten de impact overschrijden

Vermijden

Stop de activiteit die het risico creëert

Example: Stop met opslaan van gevoelige data die je niet echt nodig hebt

Je Beoordeling Documenteren

Een risicoregister moet bevatten:

Risico ID: Unieke identificatie (R001, R002, etc.)

Beschrijving: Wat zou kunnen gebeuren

Getroffen asset: Wat is in gevaar

Waarschijnlijkheid: Hoog/Midden/Laag

Impact: Hoog/Midden/Laag

Risiconiveau: Gecombineerde beoordeling

Huidige controls: Wat is al aanwezig

Behandeling: Mitigeren/Overdragen/Accepteren/Vermijden

Acties: Wat zal worden gedaan

Eigenaar: Wie is verantwoordelijk

Status: Open/In uitvoering/Gesloten

Veelvoorkomende Fouten om te Vermijden

Te complex maken

Fix: Begin met een eenvoudige 3x3 matrix. Je kunt later verfijning toevoegen.

Alleen IT betrekken

Fix: Betrek business owners - zij kennen de echte impact van downtime

Eenmalige oefening

Fix: Elk kwartaal herzien en na significante wijzigingen

Alleen focussen op cyberdreigingen

Fix: Neem ook fysieke, menselijke en operationele risico's mee

Analyse-verlamming

Fix: Klaar is beter dan perfect. Begin nu met beschermen van hoge risico's.

Voorbeeld: KMO Risicobeoordeling

Hier zie je hoe een typisch KMO-risicoregister eruitziet:

ID	Risk	Likelihood	Impact	Level	Action
R001	Ransomware versleutelt klantendatabase	Hoog	Hoog	Kritiek	Implementeer dagelijkse offline backups, rol EDR uit
R002	Medewerker klikt op phishing-link	Hoog	Midden	Hoog	Security awareness training, e-mailfiltering
R003	Server hardware-storing	Midden	Hoog	Hoog	Migreer naar cloud, onderhoudscontract
R004	Website defacement	Laag	Laag	Laag	Monitoren, snelle herstelprocedure

Gestructureerde Risicobeoordeling Makkelijk Gemaakt

Easy Cyber Protection bevat begeleide risicobeoordeling-workflows die direct mappen naar CyberFundamentals-vereisten. Identificeer, beoordeel en volg risico's zonder complexe spreadsheets.